aditz trinkoak 2

HUTSUNEAK BETE

( Jarraian bi espazio egotekotan esaldi berean, orainaldia eta haren lehenaldiko forma sartu, bakoitza hutsune batean )

( Kontutan hartu da emaitza zuzen bat baino gehiago egon daitekela hutsune berean, nahikoa da bakarra jartzearekin )

1.- Mikel eta Karmele, non zaudete, zeundeten, zuek?

2.- Mintzatzea hari  ,..................  , ........................ez zuri.

3.- Zertara zatoz  hona?

4.- Ikusi nuenean etxera nindoan ni.

5.- Handik ..................... enean izan zuen Mirenek istripua.

6.- Auto zaharra guri ez .................. ongi, eta horregatik erabaki genuen saltzea.

7.- Mantso  ....................... aurrekoak eta, hori zela eta, atzekoak zeharo haserre zeuden.

8.- Zuk horrelako tontakeriak esatea ongi ....................... ,....................  zure etsaiei.

9.- Etxetik  enean ikusi genuen zure adiskide hori.

10.- Jertse hau ongi  ….... galtza urdinekin.

11.- Atorra estuegi duzu, eta hobe duzu beste bat erosi.

12.- Zuk zenbat ikasle dituzu aurten? Nik hogeita hamar ditut.

13.- Teoria horiek guzti-guztiak ez badakizkizu ezin hizkuntzalari ona izango zara.

14.- Aitak orduan hirurogei urte ..................... , eta nik hogei ................... [?] .

15.- Zertarako daramazu ... txakurra unibertsitatera?

16.- Ez dakit konturatu zareten, baina galtzerdiak aldrebes daramatzazue zuek.

17.- Ez esan horrelakoak niri gero! Ez nago zure erokeriak entzuteko prest!

18.- Ez  zein zen Axular,.................. eta euskal literaturako eskolak eman nahi zituzten!

19.- Zenbat tona...................  ,..............  istripua izan zuen kamioiak?

21.- Zergatik dabiltza,.......................  presaka zure ahaide haiek?

22.- Liburuak hari etxera .......... ,.................  ikusi genuen Arotzenekoa.

23.- Zuek lanera  ................  bitartean gertatu zen dena.

24.- Jesukristok alderdi hartan  .............ela egin zuen mirakulu hura.

25.- Orduan nekizkien gauzak orain dakizkidanen aldean ez ziren deus.

26.- Biziak batetik bestera zekazkigun gu, azterketa batzuk egitera.

28.- Guk ez genekien handik nola atera, eta oso latza izan zen.

29.- Gai horiek ongi dakizkit, nekizkien nik, baina zuek ez dakizkizue,.............  .

30.- Zu beti berandu  .........,..........  niri.

31.- Garai hartan hura egitea ez zegokizun zuri, zure aitari baizik.

32.- Anari  .........nean,  ........... nean istripu larri bat ikusi nuen kalean.

33.- Guri lehenago ba.......... , askoz pozikago egongo gara zurekin.

34.- Harekin mintzatzerakoan orain baino lehen egin dizkidan alukeriak  .............burutara.

35.- Adarra jotzen ......... ,..........  , baina harrapatzen dudanean ederrak hartuko ditu.

36.- Etxera zatozte, zintoztenean ez ezazue ahantz ogia erostea.

37.- Amonari bagindoaz gu, seguru nago asko eskertuko digula.

38.- Ariketa horiek behar bezala egitea zuei zegokizuen, baina alferkeriaz ez zenuten deus ere egin nahi izan.

39.- Niri adiskideak datozkidanean, gauzak hartu eta mendira joanen gara.

40.- Zu autoz bazoaz, zindoazen Mikeli badakit onartu egingo duela.

41.- Niri hobeki datorkit, zetorkidan… gurasoak herrira zuk eramatea.

42.- Lagunei  ........ enean jarri ziguten isun hura, lasterregi ibiltzeagatik.

43.- Hori esatea ederki zetorkien haiei, baina lotsaz isilik gelditu ziren.

44.- Han geundenok, ginenokok ez genekien ezer, eta isilik gelditu ginen.

45.- Zinera guri palomitak bakarzkiguzue , asko eskertuko dizuegu.

46.- Ideia politen bat ba.......  gogora, ez utzi galtzen eta paperean idatz ezazue

47.- Negar egingo luke nire amak ba.........

48.- Liburuen ardura guri zetorkigun baina lanpetuegi genbiltzangarai hartan.

49.- Une honetan en mutilak oso jatorrak dira.

50.- Guri hobeki datorkigu, zetorkigun ikasgai hori irailerako uztea.

IRAGANEAN JARRI:

51.- Bonboiak urteak betetzen dituztenei dakarzkiegu. Zekarzkiegun      

52.- Hori erabakitzea ez dagokigu guri, nagusiari baizik. zegokigun

53.- Mikeli noakio, ez Peruri. noakion

54.- Etxera zatozkit. zetozkit

55.- Lasterka doazkio bila, ez zu eta ni bezala paseotan. zioazkion

56.- Mutil horiek adar joka dabilzkit. zenbilzkit

57.- Hau eta bestea esaten dabilzkigu, baina fundamentuko gauza gutxi betiere. zenbilzkigun

58.- Zirikatzen gabilzkienean ez digute hitz egin nahi. zenbilzkienean

59.- Negarrez zatozkigute, baina alfer-alferrik. zentozkiguten

60.- Laguntza eske nagokio, baina ez du deus jakin nahi.

61.- Ideia horiek burutara datozkidanean jakinaraziko dizut. zetozkidanean

62.- Ez dakite zer gertatu den, baina atxilotu dituzte. zekiten, zen, zintuzten

63.- Ospitalera garamatzate, ebakuntza egitera........... 

64.- Zer moduz zabiltza zure lan berrian? Zenbiltzan           

65.- Sagarrak hozkailura daramatzate. zeramatzaten

66.- Kontu horiek ez dakizkigu guk. genekizkigun

67.- Adarra jotzen dabilkio beti. zebilkio

68.- Lanak hor dauzkagu. genituen

69.- Zeren esperoan zaudete hor? zeundeten

70.- Nondik zatoz orain? zentozenFinal del formulario

denetariko aditzak 4

1.- Ziztada bat sentitu nuen begian, prefektuak emandako kolpearen oroitzapena berritu balitzait bezala.

2.- «Lasai, David», esan zidan Cesarrek gerritik heldu eta atzeratu  ahaleginduz. Baina nik jo egin nahi nuen.
3.- Haserretuta jarraitzen nuela bere anaiarekin kolegioan gertatutakoagatik, eta horregatik atzeratzen nuela bisita. Baina joango nintzaiola (berari), egingo genuela hitz.

4.- «Denborarekin bazabiltza, zergatik ez gara joaten buelta osoa emanez?», proposatu zidan berak. Errepidetik joan gintezkeela esan nahi zuen.

5.- «Mesedez, Teresa, atera gaitezen ganbara honetatik». Iruditzen zitzaidan hitz haiek euliak bezala zebilzkidala buruaren inguruan jiraka, gero eta katramilatuago, gero eta abantaila handiagoan.

6.- Berak konturatu egiten ziren zain egoten nintzaiela (beraiei), hala nola elizan harmonioa jotzen ari nintzenean, eta onartu egiten zituzten berenganantz egiten nituen mugimendu amiñi haiek.

7.- Arestian airean gora altxata bezala, aulkian hondoratzeko zorian sentitu nintzen kolpetik, ehun kilo erantsi balizkidate bezala. 

8.- Hire aita hiltzailea izan zela iruditzen al zaik? Gorilak ez zeukan presarik. Balizkidate hura ehun urte egon zitekeela galdera berbera egiten.

9.- Uztailaren bukaera aldera, Sansonen putzura joatea erabaki nuen. Ez, amari esan bezala, han igeri egitera, baizik eta Adrianekin hitz egitera: bera izan zitekeen, sufritutako pertsona zen partez, nire solaskiderik egokiena; berak entzun zezakeen, inork baino hobeto, nire aitorpena.

10.- Zapoek kantari jarraitzen zuten. Iruditu zitzaidan «eseri» esaten zutela —e-se-ri, e-se-ri, e-se-ri— atseden har nezan eskatuz bezala.

11.- Gu arte liburuekin ikusten gintuenean bekaizkeria sartzen zitzaiola jakinarazi zigun (guri), berari ere artea asko gustatzen zitzaiola.

12.- Martinek hautsontzi bat ekarri zuen terrazako mahai batetik, eta Signora Soniari eskaini zion zigarro muturra utz zezan.

13.- Teresa amorratuta zegok nirekin —esan zuen—. Jainkoarekin sartu ezin denez, nirekin sartzen duk. Herren nik utzi banu bezala.

14.- Ez nuen behin ere ikusten hotelean, eta kezka sortu zitzaidan, ez ote zegoen, Jainkoarekin ez ezik, denokin haserretuta, baita nirekin ere udako bisita bakarraren ostean gehiago azaldu ez nintzaiolako (berari).

15.- Eta, gainera, Teresa prest zegoen —bere hitzak ziren, musuekin batera behin eta berriro errepikatuak— niri den-dena emateko. Une batez, elkar hartuta ibil gintezkeela iruditu zitzaidan.

16.- Batzuetan, neure burua behartu eta liburu bat hartzen nuen zerbait irakurtzeko asmoz, Lizardiren poemena edo ehun polizia-narrazio zekartzan hura; baina gogo gutxirekin. Liburua itxi eta «nire begiek leihotik begira zezaten» uzten nuen, edo nire pentsamendua «bere gisara mugi zedin».

17.- Esnatu nintzenean, osaba Juan ohe ertzean eserita neukan. Esku artean sonbreirua . «Gauza arraroak egiten hasi behar al duk orain?», esan zidan. Ez zegoen haserre, baina kopeta zimurtu zuen hala balego bezala.

18.- Egia esaten dizut, nik ahaztuta dauzkat kontu horiek. Aurrera egin zuen bidean. «Ez dut uste, Lubis. Ezin dizut sinetsi.» Keinu egin zidan ni ere abia nendin.

19.- Amorrua sentitu nuen Morogana. Gero eta azkarrago zihoan Adelaren etxerantz, eta bazirudien Lubis herrestan zeramala, biak hari ikusezin batekin lotuta baleude bezala. Zaila suertatzen zen ibilera harekin hitz egitea.

20.- Boxeo kontu horiekin hasi zirenetik, ezin da etxean errenditu. Baina ikasi beharko du. Ni ez naiz zu bezain zintzoa. Pantxo nire anaia balitz makilapean edukiko nuke. Besoa astindu zuen, benetan makila baleuka bezala.

denetariko aditzak 2

DENETARIKO ADITZAK 2

1.- Gehienak Ronnieren hilobitxoaren atzean aurkituko dituzu, pospolo kaxetan sartuta. Zalantza egin nuen. Davidi ez litzaioke zuk ikustea axolako. Ez dakit ba. Berak ezkutatu egin zidan bere ohitura hori.

2.- Sequoia Parkeko bisitarien autoek piztuta zeramatzaten argiak, eta lerro gorriztak osatzen zituzten tarteka. Eguna bukatzera zihoan, lasaitasuna handia zen.

3.- Nahiago du, Sierrara edo haranera begiratu baino, lurrera makurtu eta bertan aurkitzen dituen harri koskor eta gainerako gauzaxkak aztertu, zaldizain mexikarren zigarro hondakinak barne; azterketa horrek diraueino txindurri edo beste xomorroren bat azaltzen bada, askoz ere hobeto.

4.- Ez noski denboraren aurka joateko eta bere lan xahutzailea, batzuetan onuragarria ere izan daitekeena, galarazteko, baizik eta izan dezaten, nire alabek, adin heldura iristean, beren aita ezagutzeko aukera.

5.- Usaindu egingo zuten nire kafea, eta gonbidatzea nahiko dute. Indio batek kilometrotara usain dezake kafea. Izugarri gustatzen zaie.

6.- «Jaio diren zaldikumeez hitz egin beharko zenuke, osaba. Esan dit Efrainek ikusten egon zarela», esan nion hitz-beste egiteko asmoz. Ez nuen nahi gerraren gaian sar zedin. Baina berak ez zuen nire komentarioa aditu ere egin.

7.- Behin batean, Ghirardellin txokolatea hartzera geratu ginelarik, zerbitzariak senar-emaztetzat hartu gintuen, your wife eta your husband esanez, eta barre egin genuen biok.

8.- Hotelean niri laguntzeagatik zegoen, han jostatu eta gero Iruainera joan behar genuelako berak zaldi gainean ibiltzen erakuts ziezadan.

9.- Nirekin berrogei minutuz hitz egin ondoren, psikologoak nekazari giroari nion atxikimenduari egotzi zion nire isolatzeko joera, eta halaxe aipatu zuen txostenean, nahasi egiten zirela nigan balio zaharrak eta modernoak, eta ahalegina egin behar zela beste giro bateko lagunartea aurki nezan.

10.- Egun batean —uda zen eta bero zakarra egiten zuen— Lubis eta Pantxo bi anaiek berekin joan nendila eskatu zidaten gauza bat erakutsi nahi zidatelako, eta ordubete luzez orpoz orpo jarraitu nien harik eta harkaitz handi baten pareraino iritsi ginen arte.

11.- Ubanbe hoska hasi zen, Iruaingo bide bazter batean edo mendiko basoan balego bezala.

12.- Eragozpenak zirela eta, galdezka aritzen nintzaion neure buruari nola lor nezakeen Lubis, Pantxo eta Ubanberekin denbora gehiago egotea.

13.- Itxuragatik hiritartzat hartzen baininduten, ez baitzuten beren leinukoa izan nintekeela uste.

14.- Esna nendin nahi zuen Teresak. Kolegioko psikologoak edota nire gurasoek bezala. Eta esnatu nintzen azkenean.

15.- Nire lanerako gogoa ondo neur zezan azaldu nion asmoa. Ipuina ondo idaztearen alde, prest nengoen Obabako udan izaten genuen denbora-pasa nagusia baztertzeko ere.

16.- Aitorpen hura egin banio, agian, sendabidean jarriko zatekeen nire arima.

17.- Burura zetozkidan pentsamenduek izutu egiten ninduten, eta lehiatilatik aldendu eta ohe ertzean esertzera joan behar izan nuen.

18.- Oso haserre zegoen, ordu batzuk lehenago Sebastianekin-eta izandako haserrea berpiztu balitzaio bezala.

19.- Susanarekin hitz egin nahi nuen, konta ziezazkidala berak gure iragan hurbilari buruzko gauza gehiago. Eta gutun bat ere banerabilen buruan, osaba Juani egin nahi niona.

aditzak, denetarik 1

2.- Ametsaren kondarrak buruan, atsegina egin zitzaidan niri inguruko gauzek erakusten zuten tinkotasuna, zein seguru zegoen irrati aparatua alfonbraren gainean, eta hormako erlojuak ere zein lasai zirudien.
3.- Asteasuko plazan jokatu zen harri apostu bat datorkit niri gogora orain.
4.- Ez nekien artean noraino zen handia santu hura, bisitatu gabe baineuzkan Erroma edo Viena, eta irakurri gabe Roland Barthesen saiakera eta beste hainbat; baina ordu hartan ez nuen inolako jakintzarik behar. Nahikoa zitzaidan niri etxekoandrearen miresmena Iturriotz distiratsu ikusteko. Beste horrenbeste  leizeei buruz.
5.- Leku ruralak sinonimo gaiztoak zituela jakin nuen, bai behintzat hiriko ikaskideen artean; aldeano, palurdo edota boronoen jatorri zela, nonbait. Eta, nola ez, usainak ere tartean zebiltzan. «Behi kakaren usaina daukak», bota zidan nire gelako batek ping-pong mahaia bere aurretik hartu nuenean.
6.- Ari nintzen Ernioko aldapak igotzen nire Andoaingo lagunekin eta kolorezko zintaz apaindutako mutil batzuk azaldu ziren gure aurrean, mendian behera. Berrogei edo berrogeita hamarna zinta zeramatzaten soinean, ez bi edo hiru bakarrik, tontorrera iritsitako gehienen modura. Airean pasatu ziren gure ondotik, harriz harri jauzika, barrez, zintei hegan eginaraziz. Dantzariak ziruditen mutilek.
7.- «Mendi honek zerbait badik», esan zidan arkitektura ikasleak handik gutxira, jadanik Zelatungo zelaietan, soinujoleen inguruan bildutako jende multzoen artean genbiltzala.
8.- Jostaketa hari zegokionez behintzat, bazen lerro bat Ponpeiako garaietatik nire ume garaietara, sekula eten gabea.
9.- Ulertu nuen ez zela izaera kontuabakarrik, ezta nire gaztetako irakurketen eragin hutsa ere —Moby Dickena, demagun—, baizik eta nire haurtzaroko eta gazte denborako Asteasu, Albiztur eta Zizurkil haien antzinatasunaren ondorio.
10.- Nietzschek zioen ez zegoela gertaerarik, interpretazioak baizik. Hau da, ez zegoela errealitaterik, errealitate baten edo mila errealitateren sorketa baizik.
11.- Nire ipuineko basurdea zuria da. Zergatik? Bada, mutiko protagonista gizajoari kolore zuria ondo zihoakiola iruditu zitzaidalako, alde sinbolikotik.
12.- Hainbat urte geroago, hausnarketa bera dakart nik nire sorlekura. Inork ez du Ernioko hilerririk edo zintarik ikusi.
13.- Gautierren Voyage en Espagne eta antzekoak irakurriak nituen, eta kanpoko ikuspegi horiek ez zetozen bat nik bizi eta sentitu izandakoarekin.
14.- La Femelle du Requin aldizkarikoei esandako beste zerbait hartu nahi dut orain aintzat. diot, Obabari buruz ari naizela: «Obaba leku literarioa da, eta nire haurtzaroko eta gaztetako bizipenetan dago bere egia».
15.- Itxura beatifikoa geneukan argazkietan, baina, gure maisu zamorarrak ederki zekienez, errealitatea bestelakoa zen.
16.- Egun hartan ere ez zuen negarrik egin. Inspektoreak nekatu arte jo zuen, bere printzipio segur aski katolikoek ametitzen zioten punturaino edo gehiago, baina ezin izan zuen makurrarazi. Odola zerion sudurretik, baina irribarren egiten zuen.
17.- Ikusi duzue zer ordain izango duzuen denok ere orain arteko portaerarekin jarraituz gero, jakinarazi zigun inspektoreak atetik.
18.- Inork gutxik jiratu zuen burua. Joan zedila zerri hura, ez zedila itzul, eman zezala bakea.
19.- Alabaina, irudimenak eskumuturrean jarritako zundak besterik zioen. 1994. urtea markatzen zuen.
20.- Samindura keinu bat egin zuen, eta eliz atariaren ertz baterantz urrundu zen. Ni atzetik joan nintzaion hari, ezer esan gabe.